Cấu trúc tổ ong

Đàn ong được cấu tạo bởi nhiều cầu ong (bánh tổ) theo hướng thẳng góc với mặt đất, khoảng cách giữa hai bánh tổ thường là 1 cm (tùy theo mùa vụ mà sắp xếp khác nhau).

Trên bánh tổ có nhiều lổ hình lục giác đều và được xây bằng những vảy sáp do ong thợ tiết ra từ các tuyến sáp, các lổ tổ ong có cạnh chung, đáy chung. Trên một bánh tổ có nhiều loại lổ tổ.

1) Lổ tổ ong thợ: chiếm đại đa số, lổ có hình lục giác đều nằm ở phần chính giữa bánh tổ ( rộng = 5,4 mm, sâu = 11 mm)

2) Lổ tổ ong đực: Thường nằm ở dưới và hai góc bánh tổ, nó lớn hơn lổ ong thợ. Ong thợ chỉ xây lổ ong đực khi đàn ong phát triển mạnh, nguồn hoa bên ngoài phong phú, đàn ong đòi chia đàn tự nhiên.

3) Lổ tổ chứa mật: thường nằm ở trên sát xà cầu có chiều sâu hơn, lúc bình thường ong chúa vẫn đẻ trứng vào đó (thường là trứng không thụ tinh và phát triển thành ong đực )

4) Lổ tổ quá độ (chuyển tiếp): Nằm giữa những lổ tổ ong thợ và ong đực hoặc giữa những lổ tổ ong thợ, những lổ tổ này chỉ có ba hoặc năm cạnh không theo qui luật nhất định và ong chúa không đẻ trứng vào mà chỉ để chứa phấn mật.

5) Lổ tổ bên cạnh (biên): Là những lổ tổ 1/2 hình sáu cạnh ở chổ nối tiếp giữa bánh tổ và khung cầu ngoài tác dụng làm bánh tổ vững chắc còn dùng chứa mật.

6) Lổ tổ đặt biệt (mũ chúa): có hình búp măng, đường kính trung bình từ 7-8 mm. Mũ chúa tự nhiên thường được xây ở phía dưới và hai bên mép cạnh bánh tổ. Khi đàn mất chúa thì mũ chúa được ong thợ xây ở bất cứ nơi nào trên bánh tổ (nơi có ấu trùng ong thợ nhỏ).

Để tăng nhanh việc xây bánh tổ và có bánh tổ chắc với nhiều lổ tổ ong thợ. Trong ngành ong người ta dùng nền bánh tổ nhân tạo (tầng chân). Để xây 1 bánh tổ được trung bình ong phải phụ thêm 70 gram sáp  (không có nền bánh tổ thì phải mất 110 - 120 gram). Để tiết được 1 kg sáp, ong tiêu tốn hết 3,5 - 4kg mật ong, một bánh tổ tiêu chuẩn của ong Ý chứa được 3,2 - 3,5 kg mật ong.